Vrijdagmiddag 10 december 2021 organiseerden gemeente Brielle, stichting Eersteling der Vrijheid en Prins Willem de Eerste Herinneringsstichting een inspirerende middag. In de tuin van de Sint-Catharijnekerk is een kunstwerk onthuld van Willem van Oranje en zijn derde vrouw Charlotte de Bourbon, gemaakt door beeldhouwster Heleen Levano.

Het bronzen kunstwerk is aan Brielle geschonken door de Prins Willem de Eerste Herinneringsstichting. Commissaris van de Koning, drs. Jaap Smit en burgemeester Gregor Rensen hadden de eer om het werk in de kerktuin te onthullen.

In het teken van deze onthulling heeft dr. Femke Deen een lezing gehouden met als onderwerp ‘Het huwelijksleven van Charlotte de Bourbon en Willem van Oranje’. Femke Deen is de biografe van de tweede echtgenote van de Prins van Oranje, Anna van Saksen.

Het tweede deel van de middag stond in het teken van de tweede Brielle-lezing met als onderwerp ‘De betekenis van herdenken’. Deze lezing is gehouden door prof. dr. Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis aan de Universiteit Leiden.

Video: Lezing Femke Deen en onthulling kunstwerk

 

    Video: Tweede Brielle-lezing Henk te Velde

     

    Femke Deen

    Femke Deen (1975) is historicus en auteur van de biografie ‘Anna van Saksen’. Verstoten bruid van Willem van Oranje (Atlas Contact). Ze promoveerde bij de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift over het gebruik van media en propaganda tijdens de Nederlandse Opstand in Amsterdam. Daarvoor schreef ze als journalist voor onder meer de Volkskrant en Historisch Nieuwsblad. Momenteel werkt ze aan een biografie over Charlotte de Bourbon, de derde echtgenote van Willem van Oranje. Dit boek zal naar verwachting in 2023 verschijnen bij uitgeverij Atlas Contact.

    Eerste lezing: Het huwelijksleven van Charlotte de Bourbon en Willem van Oranje.

    Het huwelijksleven van Charlotte de Bourbon en Willem van Oranje. De ideale vrouw voor Oranje?

    Charlotte de Bourbon, de derde vrouw van Willem van Oranje, was zijn ware liefde. Door haar vroomheid en verzorgende natuur was Charlotte voor Oranje de ideale vrouw, na het rampzalige huwelijk met Anna van Saksen. Althans, dat was lange tijd de algemene opvatting. Maar klopt dat ook? In deze lezing probeert historicus Femke Deen een antwoord te geven op deze vraag. Ze schetst de met schandalen omgeven aanloop naar het huwelijk, de huwelijksvoltrekking in juni 1575 te Brielle, en de zeven huwelijksjaren die het paar was gegund. Deen laat zien dat de rol die Charlotte speelde in het leven van Oranje anders was dan tot dusver is aangenomen. Ze was misschien wel de ideale vrouw voor Oranje, maar om andere redenen dan is aangenomen. Het was haar netwerk en haar strategisch inzicht dat hij nodig had in deze periode van zijn leven. Dat ze ook persoonlijk een goede match bleken, was een prettige bijkomstigheid.

     

    Henk te Velde

    Henk te Velde (1959) studeerde in Groningen en werkte daar, uiteindelijk als hoogleraar geschiedenis van de politieke cultuur, tot hij in 2005 in Leiden hoogleraar Nederlandse geschiedenis werd. In zijn proefschrift uit 1992 onderzocht hij het Nederlandse nationalisme van de negentiende eeuw. Daarna heeft hij zich in een reeks boeken met de geschiedenis van de Nederlandse politiek beziggehouden, ook in vergelijking met de Britse en Franse, en de laatste jaren schreef hij ook over politieke welsprekendheid. Meest recente publicaties: Slotakkoord. Het einde van politieke levens (redactie met Diederik Slijkerman) en De Lage Landen. Een geschiedenis voor vandaag (samen met Marnix Beyen en Judith Pollmann). Te Velde is voorzitter van het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap en lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

    Tweede Brielle-lezing: De betekenis van herdenken

    De Betekenis van Herdenken.
    Wat is herdenken? De herdenking van de inname van Den Briel in de negentiende eeuw en nu

    Tenminste eenmaal in de geschiedenis is Brielle het centrum van het land geweest. Dat was op 1 april, in 1872. De driehonderdjarige herdenking van de inname van Den Briel bracht het hele land in beweging, uitbundig werd feest gevierd, maar dat gebeurde niet zonder slag of stoot. De herdenking werd gekenmerkt door groot enthousiasme maar ook door grote onenigheid – herdenken werd strijd en zelfs letterlijk straatgevecht. De strijd vergrootte het enthousiasme en het enthousiasme vergrootte de strijd. In deze lezing wordt de betekenis van herdenken onderzocht aan de hand van de herdenking van toen in vergelijking met nu. Wat zijn de verschillen, wat de overeenkomsten en wordt wel steeds dezelfde vrijheid gevierd? Daarbij krijgen onenigheid én eendracht de aandacht. Kan herdenken wel zonder strijd? Ook de verhouding tussen lokaal en nationaal komt aan de orde. In de negentiende eeuw belandde de plaats Brielle qua verbindingen in de marge, maar werd wel meer dan ooit lieu-de-mémoire. Hoe is dat vandaag? Den Briel trok in 1872 trouwens niet alleen nationaal de aandacht. Terwijl in Nederland de woeste geuzen vaak niet meer als voorbeeld werden gezien, kregen de geuzen in Vlaanderen juist een heldenrol. Op 1 april 1872 werd in Antwerpen de liberale Geuzenbond opgericht met als leuze "Voor vrijheid en vooruitgang". Wat zat daarachter? Op 10 december zult u het horen.