Geen gezondheidsrisico’s van thermisch gereinigde grond bij Plas van Heenvliet - 2 juni 2020

Het RIVM heeft op verzoek van de DCMR milieudienst Rijnmond onderzocht of er sprake is van gezondheidsrisico’s en risico’s voor het milieu als gevolg van het gebruik van TGG bij de Plas van Heenvliet (Zwartewaal).

In het onafhankelijke wetenschappelijk onderzoek is gekeken of verontreinigingen uit de TGG zich hebben verspreid naar het grond- en oppervlaktewater. Dat blijkt inderdaad zo te zijn. Deze stoffen hebben lokaal en in kleine mate effect heeft op planten en dieren in de bodem en het grondwater. Er zijn ook stoffen aangetroffen in het oppervlaktewater, maar deze zijn niet het gevolg van de TGG. Het RIVM adviseert de kwaliteit van het oppervlaktewater te monitoren. 

Voor dit onderzoek is gebruikgemaakt van bestaande meetgegevens en zijn geen aanvullende metingen verricht. Op 2 juni 2020 is het rapport van het RIVM met de titel ‘Risicobeoordeling van het gebruik van thermisch gereinigde grond bij de Plas van Heenvliet (Zwartewaal), 2020, DOI 10.21945/RIVM-2020- 0057)’ gepubliceerd. Het rapport, dat onder aan de pagina te downloaden is, wordt in juli 2020 tijdens een (digitale) bijeenkomst met inwoners van Zwartewaal besproken. Een uitnodiging voor de bijeenkomst volgt. 

Samenvattende conclusie advies RIVM

Bij de Plas van Heenvliet is sprake van uitspoeling van verontreinigingen als gevolg van de toepassing van TGG. Uitgaande van de gemeten concentraties in TGG en in het grondwater, is er geen sprake van gezondheidsrisico’s voor mensen. Er is lokaal wel sprake van ecologische effecten op de meetlocaties waar de risicogrenswaarde overschreden wordt. Hoewel de uitspoeling van verontreinigingen naar bodem en grondwater een ongewenste situatie is, is er nog geen sprake van ‘onaanvaardbare risico’s’ vanwege het lokale karakter van de effecten. Het wordt dan ook afgeraden om de reeds aangebrachte TGG te verwijderen. Het eventueel (deels) afgraven van de locatie geeft risico’s op verdere verspreiding van verontreinigingen.

Momenteel is er een lopende evaluatie van het normenkader voor de toepassing van TGG. Uit de evaluatie moet blijken of het huidige normenkader een duurzame toepassing van TGG voldoende waarborgt. Indien daartoe aanleiding is, wordt ook voorzien in een handelingsperspectief. De evaluatie wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, en de resultaten van dit onderzoek worden in de loop van 2020 verwacht. In de tussentijd kan door reguliere monitoring van de grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit een beter beeld worden verkregen van het stofgedrag. Hierbij wordt geadviseerd om in het begin maandelijks te monitoren. Naarmate inzicht wordt verkregen in het stofgedrag, kan deze monitoring met grotere intervallen worden uitgevoerd. Door de monitoring kunnen, indien daartoe aanleiding is, tijdig aanvullende maatregelen getroffen worden om eventuele risico’s voor mensen en ecologie te voorkomen en verspreiding buiten de locatie tegen te gaan. 

Tot slot wordt geadviseerd om de reeds aangebrachte TGG voor zover nog niet gedaan, van een (voorlopige) afdeklaag te voorzien en deze regelmatig op dikte te controleren en waar nodig te herstellen. Dit maakt de kans op tussentijdse blootstelling van mens en dier zo klein mogelijk en voorkomt verspreiding van de verontreinigingen door verwaaiing. Bij een definitieve afronding van de werkzaamheden dient de tijdelijke afdeklaag vervangen te worden door een definitieve leeflaag van ten minste 0,5 m. Ook deze moet regelmatig op dikte worden gecontroleerd en waar nodig hersteld. Aanvullend kan geïnventariseerd worden welke technische isolatiemaatregelen kunnen worden getroffen om uitspoeling te voorkomen (drainage of extra afdichting).

Over project Plas van Heenvliet

Het project Plas van Heenvliet is een herinrichtingsproject in en rondom een voormalige zandwinput. Deze zandwinput is in een vroegere fase verondiept met baggerspecie en grond. De oevers aan de zuidoostkant van de plas zijn in de periode 2017-2018 opgehoogd met 200.000 ton thermisch gereinigde grond (TGG). In de toekomst krijgt de Plas van Heenvliet een recreatieve functie waardoor mensen erin mogen zwemmen en vissen. Bij een tweetal andere casussen waar TGG is toegepast, gaf de kwaliteit van de TGG aanleiding tot nader onderzoek naar de risico’s voor mens en ecologie. Dit leidde tot vragen over mogelijke effecten bij de Plas van Heenvliet. 

Ga voor meer informatie naar de RIVM website.