Ramp

week 48 - 2016

Een paar dagen geleden vond er in ons stadskantoor weer een rampenoefening plaats. Dat gebeurt periodiek. Dit keer betrof de oefening vooral het opereren van de burgemeester en de loco burgemeester in een situatie van crisis.  Het gaat bij zo’n oefening om een simulatie van een crisissituatie. Die wordt zo levensecht gemaakt dat iedereen zich bewust is dat het echt zou kunnen gebeuren.  Natuurlijk hoop je dat je nooit in dergelijke situaties komt, maar als het gebeurt kun je maar beter goed voorbereid zijn.

Ik vind dergelijke oefeningen altijd zeer de moeite waard, omdat je er altijd wel weer iets van leert. Oefenen voor crisissituaties is niet alleen nuttig om je handelingsrepertoire als bestuurder te versterken. Ook kan oefenen met spannende crisissituaties eraan bijdragen om je mentaal voor te bereiden. Je moet je tijdens de oefening namelijk heel goed inleven in de situatie waar je in terecht komt als er daadwerkelijk een ramp in de gemeente plaatsvindt.

Er komt heel wat voor kijken bij zo’n oefening. Afgelopen keer hebben we vooral geoefend op het functioneren van het Gemeentelijke Beleidsteam (GBT) bij een zogenaamde GRIP3 situatie.  Dat GBT, dat onder leiding van de burgemeester staat, wordt ingericht zodra er sprake is van een ramp of crisissituatie, waarbij het welzijn van grote groepen van de bevolking wordt bedreigd. Het gaat dan vooral over de samenwerking met het Regionaal Operationeel Team en hoe je in korte tijd een zo goed mogelijk beeld van de situatie vormt, welke besluiten je moet nemen, wat en hoe je naar buiten communiceert en vooral ook hoe je met de slachtoffers en andere betrokkenen bij de ramp omgaat. In het GBT is de burgemeester vertegenwoordigd, maar ook een vertegenwoordiger van de hulpdiensten  (Brandweer, Politie, Hulpverlening), de gemeentesecretaris, de medewerker Bevolkingszorg, iemand die het logboek bijhoudt en de afspraken noteert, de informatiemedewerker die alle feitelijke informatie bijhoudt  en de communicatieadviseur. De kamer van de burgemeester fungeert in Brielle bij dit soort situaties als crisisruimte.

De eerste casus die werd geoefend sprak meteen volop tot de verbeelding.  Een ernstige explosie  had plaatsgevonden  in een appartement waar voornamelijk oudere echtparen wonen. De explosie veroorzaakte een brand met een forse rookontwikkeling die ook invloed had op de belendende percelen. Omdat er sprake was van instortingsgevaar moesten de bewoners van het appartementencomplex en een aantal nabij gelegen woningen voor hun eigen veiligheid geëvacueerd worden. Ze werden opgevangen in de Dukdalf. Er waren 12 gewonden bekend, waarvan 2 ernstig. Het gebied werd ruim afgezet, om hulpverleningsdiensten  de ruimte te bieden, maar ook om ramptoerisme te voorkomen. Allerlei speculaties op sociale media over dat de explosie zou zijn veroorzaakt door een verwarde persoon, waarover al vaker waarschuwingen waren gegeven. Kortom, niet zo maar een ongeluk, maar een forse rampsituatie. De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond had een serieus scenario voor ons gemaakt.

Zo’n twee uur hebben we ons met de casus beziggehouden. Inclusief een persverklaring waarin feitelijke informatie werd verstrekt maar ook medeleven met de slachtoffers werd geuit. Hoe de casus is afgelopen, hebben we niet uitgespeeld. Die twee uur bleken al intensief genoeg. Wel hebben we natuurlijk de oefening na besproken en onze leerpunten genoteerd. Door iedereen werd het weer als heel nuttig ervaren.  

Zoals gezegd: je hoopt dat je het geleerde nooit in praktijk moet brengen. Maar als er onverhoopt een crisissituatie ontstaat, weten we wat ons te doen staat om die situatie zo goed mogelijk te kunnen beheersen. Voor mij zelf als burgemeester is dat geruststellend, maar ook voor onze inwoners.