Mooie boeken

week 48 - 2015
nr. 1

De rijke historie van de gemeente Brielle heeft al tot vele publicaties geleid. Maar omdat geschiedschrijving nooit ophoudt – een “discussie zonder eind” noemde de beroemde historicus Pieter Geyl de geschiedwetenschap ooit  – verschijnen er steeds weer nieuwe boeken.

In oktober en november verschenen in enkele weken tijd drie mooie nieuwe publicaties, die tot  nieuwe kennis en inzichten over de geschiedenis van Brielle, Zwartewaal en Vierpolders leiden.

In oktober verscheen Alva’s Bloedraad en Voorne (1567-1572) van de hand van Roel Slachmuylders, medewerker van ons actieve Historisch Museum. Een gedetailleerd stuk microgeschiedenis over de wijze waarop de Reformatie in Brielle en omgeving gestalte krijgt en de pogingen van de Spaanse landvoogd, de Hertog van Alva, om die te onderdrukken. Er is veel gebruik gemaakt van originele 16e eeuwse bronnen, die grotendeels in transcriptie aan het beschouwelijke deel zijn toegevoegd. Een echt monnikenwerk, deze uitgave, en ook een mooie prestatie van de auteur-onderzoeker en van ons museum.

Ook in oktober verscheen een belangrijke archiefinventaris, namelijk De Archieven van het Ambacht Zwartewaal (met Rozenburg) en Vierpolders (Nieuwland), (1492) 1566-1810 (1862). Deze inventaris is gemaakt door streekarchivaris Leen Hordijk. Deze inventaris maakt de archieven toegankelijk voor de bestudering van de oude ambachten Zwartewaal en Vierpolders. Dat zijn de feitelijke voorlopers van de lokale overheid van tegenwoordig.

Als het om de geschiedenis van Brielle gaat, richt het zoeklicht zich meestal op de vestingstad. Maar uit deze inventaris blijkt dat ook de kleine gemeenschappen Zwartewaal en Vierpolders een rijke geschiedenis kennen, die eeuwen terug gaat. De inventaris ontsluit volgens mij prachtig materiaal voor veel  nieuw onderzoek en is ook voor stamboom onderzoek zeer nuttig.

Op 6 november  verscheen een prachtige, bijna 1000 pagina’s dikke, bronnenuitgave van de Classicale Acta, 1573-1620. Zeg maar de notulen van de vergaderingen van de Classis Brielle van de Gereformeerde Kerk. De Classis Brielle omvatte de eilanden Voorne, Putten en Goeree. De getranscribeerde bronnen worden vooraf gegaan door een zeer omvangrijke en lezenswaardige monografie over religie en samenleving op deze toenmalige Zuid-Hollandse eilanden.

De meeste aandacht gaat uiteraard uit naar de stad Brielle, want die vormde het middelpunt van alle belangrijke ontwikkelingen die zich in deze halve eeuw in dit gebied hebben voorgedaan.  Alle landelijke discussies werden daarom tevens  in Brielle gevoerd en gevoeld. De presentaties bij de aanbieding van het 2-delige boekwerk waren van hoog gehalte en gaven uitstekend aan hoe interessant de periode van Brielle in de laat 16e en vroeg 17e eeuw is geweest. En ook hoeveel vragen er nog zijn om op voort te borduren.

Brielle is weer een paar mooie boeken over haar geschiedenis rijker. Er valt eind dit jaar veel te lezen onder de kerstboom!