Leerplicht

Leerplicht… hoe zit dat?

De leerplicht is vastgelegd in de Leerplichtwet uit 1969.

Hierin staat dat kinderen en jongeren van 5 tot en 18 jaar op een school ingeschreven moeten staan en deze school volgens het rooster moeten bezoeken.

Wat is het doel van de leerplicht?

Jongeren hebben recht op onderwijs, maar zijn ook verplicht van dit recht gebruik te maken. Zo behalen zij een startkwalificatie en maken daarmee meer kans op de arbeidsmarkt.

Voor wie geldt de leerplicht?

De volledige leerplicht (5 dagen naar school) geldt voor jongeren vanaf 5 jaar tot en met het schooljaar waarin zij 16 jaar worden. De kwalificatieplicht gaat in na de volledige leerplicht en duurt tot de jongeren 18 jaar worden of het moment dat zij een startkwalificatie hebben behaald. De startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of een mbo-diploma op minimaal niveau 2.

Wie is verantwoordelijk voor het naar school gaan van kinderen en jongeren?

Bij kinderen onder de 12 jaar zijn alleen de ouders verantwoordelijk. Vanaf 12 jaar zijn jongeren medeverantwoordelijk voor hun schoolbezoek.

Wat zijn de consequenties van het niet naleven van de leerplicht voor de ouders?

Als ouders de Leerplichtwet overtreden, kunnen zij een geldboete krijgen van maximaal € 2.250,00 of een gevangenisstraf van ten hoogste 30 dagen.

En voor de spijbelaars zelf?

Jongeren kunnen als zij de Leerplichtwet overtreden een geldboete krijgen van eveneens maximaal € 2.250,00. Deze geldboete kan worden omgezet in een leer- of taakstraf. In lichte gevallen kan een HALT-straf worden opgelegd. Maken jongeren deze straf niet af, dan riskeren zij een gevangenisstraf van ten hoogste 30 dagen. Ook is het mogelijk dat de rechter hulpverlening oplegt. Dit betekent dat de hulpverlening niet langer vrijwillig, maar verplicht is.

Wat zijn de regels voor het buiten de schoolvakantie afwezig zijn van kinderen en jongeren van 5 tot 18 jaar?

In principe hebben leerplichtigen / kwalificatieplichtigen géén recht op verlof buiten de schoolvakanties. In de Leerplichtwet zijn 2 uitzonderingen opgenomen, waarvoor verlof via school aangevraagd kan worden. De uitzonderingen zijn:

  • Extra vakantieverlof wegens de aard van het beroep van (een van) de ouders. Dit houdt in dat ouders niet in staat zijn om tijdens een van de schoolvakanties vrij te nemen. Dit verlof wordt verleend door de school en mag maar één keer per jaar worden verleend voor maximaal tien schooldagen.
  • Verlof wegens ‘andere gewichtige omstandigheden’. Hieronder worden verstaan die omstandigheden die buiten de wil van de ouders of de leerling liggen.

Wat hier niet onder valt, is:

  • een vakantie in een goedkopere periode of in verband met een speciale aanbieding;
  • een eerder vertrek of latere terugkeer in verband met (verkeers)drukte;
  • een familiebezoek in het buitenland;
  • een uitnodiging van familie of vrienden om buiten de normale schoolvakantie op vakantie te gaan.


Bij meer dan 10 schooldagen beslist de leerplichtambtenaar. Dit bijzondere verlof mag niet worden verleend in de eerste 2 lesweken van het schooljaar.

Mag een kind ook thuis onderwijs krijgen, in plaats van op school?

In de Leerplichtwet is bepaald dat thuisonderwijs in plaats van schoolonderwijs in Nederland verboden is. Ieder leerplichtig kind moet in principe een school in Nederland bezoeken.

De Leerplichtwet kent hierop echter enkele uitzonderingen waarbij kinderen kunnen worden vrijgesteld van de plicht zich op een school in Nederland in te schrijven:

  • kinderen die lichamelijk of psychisch niet in staat zijn een school te bezoeken
  • kinderen van ouders die bedenkingen hebben tegen de richting van het onderwijs
  • kinderen die een school in het buitenland bezoeken. Hiervoor moeten de ouders een verklaring van de school in het buitenland overleggen bij de leerplichtambtenaar. In deze verklaring staat dat de leerling daar is ingeschreven en de school ook daadwerkelijk bezoekt.

Meer weten?

Bel de leerplichtambtenaar van de gemeente Brielle, telefoon: (0181) 471127 of mail leerplicht@brielle.nl.

Ook kunt u voor nadere informatie de site van leerplichtnet raadplegen.