Toespraak bij onthulling 4/5 mei monument in het Vrijheidsbos, Brielle 28 april 2018

Lees hier de toespraak die burgemeester Gregor Rensen heeft gehouden bij de onthulling van het 4/5 mei monument in het Vrijheidsbos op 28 april 2018.

Wij zijn in het Vrijheidsbos bij elkaar gekomen om straks het 4-5 mei monument te onthullen.

Is dat niet raar, bijna 73 jaar nadat de Tweede Wereldoorlog in ons land is geëindigd? Is het niet voldoende dat we jaarlijks op 4 mei herdenken en op 5 mei Bevrijdingsdag vieren, als u tenminste van uw baas vrij kunt krijgen op die dag? En zijn er al niet monumenten genoeg die ons herinneren aan die meest zwarte periode van de 20e eeuw, tussen 1940 en 1945?

Het zijn terechte, logische vragen. Zeker de jongste generaties zullen zo’n nieuw monument niet onmiddellijk begrijpen. Die oorlog is toch immers al zo lang geleden afgelopen?

Toch is het antwoord op die vragen driemaal ‘nee’. Want het is zeker zinvol om een nieuw monument dat gewijd is aan die periode, op te richten. Het is niet voldoende om herdenken te beperken tot 4 mei en nee, de oorlog is ook niet geëindigd op 5 mei 1945, maar duurt nog steeds voort en is nog overal om ons heen.

Met het oprichten van dit herinneringsmonument sluiten we geen periode af, maar richten we ons juist en vooral op de toekomst. Het klinkt paradoxaal, maar dat is het zeker niet. Herdenken gaat namelijk niet alleen over wat verleden is, maar veel meer over het heden en over de jaren die nog voor ons liggen.

Het doel van dit monument is in de eerste plaats ‘bezinning’. De Tweede Wereldoorlog moge de aanleiding vormen, van veel meer belang is het om bewustzijn te creëren over de wereld waarin we vandaag de dag leven.

De wereld is nog steeds vol met oorlog. Op diverse plekken op onze aardbol vallen jaarlijks vele tienduizenden slachtoffers als gevolg van oorlogsgeweld, veel meer onschuldige burgers dan soldaten. Op veel plekken in de wereld worden nog steeds mensen verdreven uit hun woningen, worden mensen gedwongen te vluchten en groeien vele miljoenen kinderen op in vluchtelingenkampen zonder voldoende voorzieningen. In menig land in de wereld is geen sprake van vrijheid en van democratie. Daar worden mensen onderdrukt als ze uitkomen voor hun opvatting, zich verzetten tegen ongelijkheid en discriminatie of  tegen de voortdurende schending van hun rechten als mens en als burger. En nog steeds worden in delen van de wereld vele mensen vanwege hun godsdienst vermoord of gedwongen tot een ondergronds bestaan.

We kunnen ons zelfs de vraag stellen of de wereld er in dit opzicht na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog wel zoveel op vooruit is gegaan. Ja, in Nederland hebben we het goed, kennen we vrijheid van meningsuiting en godsdienst en kunnen we een beroep doen op onafhankelijke rechters en worden we in onze mensenrechten gerespecteerd. We kennen een sterke democratie en we leven in een vrij land. Dat maakt ons tot een bevoorrecht land,  waar we overigens nauwelijks bij stil staan en wat we bijna als een vanzelfsprekendheid beschouwen.

Maar mag onze bevoorrechte positie reden zijn voor onverschilligheid voor het kwaad dat  elders in de wereld gebeurt? Nee, natuurlijk niet!

Als we overtuigd zijn van de waarden waarop onze eigen democratie gevormd is, als we vanuit het diepst van ons hart geloven in de vrijheid van ieder individu, waar ook ter wereld, om zijn eigen meningen te hebben, zijn eigen godsdienst uit te oefenen en niet vervolgd of gediscrimineerd mag worden vanwege geslacht, seksuele geaardheid of etnische afkomst, dan hebben wij in Nederland nog steeds een belangrijke taak in de wereld.

We moeten onrecht bestrijden, ongelijkheid beslechten en onderdrukking bevechten. Opdat wij willen voorkomen dat mensen elders in de wereld moeten doormaken wat ons tussen 1940 en 1945 overkwam.

Het is nodig ons te blijven bezinnen op de waarden die ten grondslag liggen aan onze democratische vrijheidsstaat. Want ook onze democratie, ook ons leven in vrijheid is niet vanzelfsprekend en kan kwetsbaar zijn.  Maar daarnaast zullen we ons ook moeten realiseren welke rol en verantwoordelijkheid we hebben ten opzichte van onze medemensen in de wereld.

Waar kan dat voortdurende proces van bezinning beter plaatsvinden dan hier in dit Vrijheidsbos. Het Vrijheidsbos is immers 13 jaar geleden opgericht als een plaats van bezinning. Het 4/5 Mei Comité is daarom bijzonder verheugd dat het mogelijk is om vandaag dit bomenmonument officieel te onthullen.

Namens het 4/5 mei Comité dank aan de Stichting Vrijheidsbos Brielle voor de mogelijkheid dit monument hier te plaatsen.

Laat dit een monument zijn om ons streven naar een betere wereld voor alle wereldburgers te onderstrepen.

Dank u wel voor uw belangstelling. 

Gregor Rensen,

Burgemeester van Brielle