Zwarte Piet?

week 38 - 2015

De uitnodigingen voor de ontvangst van Sinterklaas op 15 november in Brielle en op 21 november in Zwartewaal zijn vorige week bij mij binnen gekomen.  Vierpolders zal binnenkort wel volgen.  De voorbereidingen voor dit  jaarlijkse  grote feestmoment voor de kinderen in onze gemeente zijn dus alweer  begonnen. Na al die jaren is er in onze stad en dorpen een geweldige ervaring opgebouwd met het organiseren van de Sinterklaas intochten. Je zou dus veronderstellen dat het op routine kan worden uitgevoerd.

Echter, de laatste jaren is zelfs Sinterklaas niet meer op routine af te handelen. Dat komt natuurlijk door die discussie over zijn knechten, ook wel bekend staand als Zwarte Pieten. Die discussie is met name vorig jaar tot hevige hoogten opgelaaid en alles wijst erop dat dat ook de komende weken weer volop het geval zal zijn. Zelfs een VN-commissie heeft zich inmiddels over het fenomeen Zwarte Piet gebogen en uitgesproken. Zwarte Piet is kortom een verdacht persoon geworden. Het mankeert er nog maar aan dat Zwarte Piet alleen met een zwart balkje over de ogen kan worden afgebeeld, hetgeen overigens een merkwaardig beeld zou opleveren.

Wat vindt de burgemeester eigenlijk van Zwarte Piet? En is dat een persoonlijk standpunt? Of is het met het College gedeeld? Was het College unaniem en duurde het lang voordat het College tot een standpunt kwam? Wanneer komt het in de Raad? Hebben de burgers er eigenlijk nog iets over te zeggen? Kan het niet aan het Burger Panel worden voorgelegd? De burgemeester was toch zo voor bewonersparticipatie?  Moeten de Sinterklaas intochten niet worden aangepast? Wordt er extra beveiliging geregeld? Hoe garandeert de burgemeester een rustig verloop van de intochten?

Absurde vragen misschien, maar helaas aan de werkelijkheid ontleend. Want in andere gemeenten toch echt al aan de orde geweest. En het gaat maar door. De media vinden het geweldig om dit onderwerp wekenlang op de voorpagina’s en tv journaals te houden, om over de sociale media maar te zwijgen.

Hoog tijd dus dat ook de burgemeester van Brielle een standpunt over Zwarte Piet inneemt. Want voordat je het weet staan de voor-  en tegenstanders over de gezichtskleur van Zwarte Piet in Brielle diametraal tegenover elkaar. En is het niet meer ludiek zoals die oer Brielse vete tussen de Geuzen en de Spanjaarden, die het einde van de 80-jarige oorlog nooit echt hebben erkend. Gelukkig drinken zíj hun tweestrijd graag samen af in één van onze plaatselijke cafés.

Welnu, de burgemeester van Brielle vindt dat de discussie over de gezichtskleur van Zwarte Piet buiten alle proporties is geraakt.  De terechte en noodzakelijke  discussie over racisme en discriminatie in onze samenleving moet  gevoerd worden. Maar niet over de hoofden van kinderen die Sinterklaas en Zwarte Piet vooral als kinderfeest zien en Sint en Piet als kindervrienden die met kadootjes komen. Die beleving zal echt niet anders worden als Zwarte Piet iets minder zwart is of andere kleuren schmink op doet.  Laten we daarom vooral de fantasie en creativiteit weer een kans geven.

Het zou goed zijn de vormgeving van Sinterklaas en de kleur van Zwarte Piet over te laten aan de organisatie comités  en scholen die met de sinterklaasvieringen bezig zijn. En aan de leerkrachten en vele vrijwilligers die daarbij zijn betrokken. Zij zijn immers als geen ander in staat in te schatten welke gevoelens er leven in de doelgroep waarop zij zich richten. Dat kan per school, dorp of regio anders liggen. Zij weten ook bijzonder goed hoe je er een leuk feest van kunt maken. In Zwartewaal waren vorig jaar rock-en-roll  en punk-Pieten te zien en Pieten met bloemenhaar. Ik heb daar niemand over horen klagen en het zag er ook erg leuk uit.

De overheid moet vooral  iets vinden over en iets doen tegen gevoelens van discriminatie en racisme, met artikel 1 van onze Grondwet als niet mis te verstaan richtsnoer. Ontkennen dat gekleurde Nederlanders zich soms gediscrimineerd kunnen voelen, is net zo absurd als in Zwarte Piet een symbool van racisme te zien in plaats van een eeuwenoude sociale  traditie. Een traditie die bovendien door de tijd regelmatig veranderd is.  Discriminatie en racisme komen voor, ook  in ons land. En moeten daarom met volle inzet en overtuiging bestreden worden. Daarover zou de  maatschappelijke discussie moeten gaan!

Maar laten we in Sinterklaas vooral weer zin en lol hebben!