Fluwelen stedenband

week 47 - 2019

Voor het eerst in zes jaar voor mij geen Sinterklaasintocht in Brielle. Met een delegatie uit college en raad was ik op bezoek bij onze Tsjechische zusterstad Havlickuv Brod. Uitgenodigd vanwege de 30-jarige herdenking van de val van het IJzeren Gordijn in november 1989. Op 17 november beleefden Tsjechië en Slowakije – toen nog één land – de Fluwelen Revolutie. Het was inderdaad revolutionair wat er in Oost-Europa gebeurde. Na 44 jaar leven onder een communistisch regiem, gecontroleerd door de Sovjet-Unie, kregen de Oost-Europese landen de vrijheid hun eigen democratische staat op te bouwen. Democratie, mensenrechten en Europese waarden kregen voet aan de grond.

Wij kunnen ons nauwelijks voorstellen hoe groot het vrijheidsgevoel was onder de Tsjechen toen de grenzen naar het Westen open gingen. Iemand vertelde mij het nog steeds bijzonder te vinden dat hij overal in Europa naar toe kan reizen, geen toestemming hoeft te vragen aan de overheid, geen verantwoording hoeft af te leggen over wat hij in het buitenland heeft gedaan. Niet meer bang voor buren, collega’s, of zelfs familieleden die je konden aangeven als je je niet hield aan de communistische spelregels. Daarom is het nog steeds zinvol om contacten te onderhouden met mensen uit Oost-Europa. Om niet te vergeten dat de geschiedenis ook een loop kan nemen die leidt tot onvrijheid en onderdrukking. Soms vraag ik mij af of wij in Nederland daar voldoende bij stilstaan, terwijl we ons om allerlei onbenulligheden wel druk maken.

We mogen er in Brielle trots op zijn dat de stedenband met Havlickuv Brod, die in 1985 werd gesloten, voor de val van het communisme, de oudste stedenband tussen een Nederlandse en Tsjechische stad is. De toenmalige burgemeesters staken hun nek uit om dit toen voor elkaar te krijgen. De nationale overheden keken met wantrouwen mee. Nu kunnen we rustig stellen dat de gedrevenheid van die beide burgemeesters mede de zaadjes heeft gelegd voor die Fluwelen Revolutie, die gelukkig zonder bloedvergieten plaatsvond. Op een manifestatie werd Brielle bedankt voor de contacten tussen 1985 en 1989 die hoop gaven op een betere toekomst.

Volgend jaar vieren we het 35-jarig jubileum van de hechte stedenband tussen Havlickuv Brod en Brielle. De stedenband is aanleiding geweest tot uitwisselingen op allerlei gebieden. Vele Briellenaren koesteren hieraan herinneringen. Er zijn blijvende vriendschappen uit voortgevloeid. Ook afgelopen weekend was de warme vriendschap en verbondenheid weer goed te merken. Van dat jubileum gaan we een mooi feest maken. Sinterklaas ontmoet ik komende zaterdag in Zwartewaal!