‘Doe open die poort’

week 10 - 2018

Op donderdag 8 maart 2018 wordt wereldwijd Internationale Vrouwendag gevierd. De aanleiding voor deze traditie was een grote staking van vrouwelijke arbeiders in een textielfabriek in New York op 8 maart 1907. Internationale Vrouwendag geldt sindsdien als het symbool voor de strijd van vrouwen voor gelijke rechten en gelijke beloning. Later werd daar het streven naar juridische onafhankelijkheid aan toegevoegd.

Helaas wordt er minder aandacht aan Internationale Vrouwendag besteed dan voorheen. En minder aandacht dan wenselijk is, want vrouwen moeten op menig terrein nog een inhaalslag maken ten opzichte van mannen. Onder andere in de politiek, want het aantal vrouwelijke ministers, burgemeesters, wethouders en raadsleden komt zelden uit boven ongeveer een kwart van het totaal. Een vrouwelijke premier heeft Nederland in tegenstelling tot diverse andere democratische landen nog niet gehad.

In Brielle is het helaas niet anders. Geen vrouwelijke lijsttrekker bij de vijf partijen die op 21 maart om de zetels in de gemeenteraad gaan strijden. En naar het zich laat aanzien zelfs minder in plaats van meer vrouwelijke volksvertegenwoordigers in de nieuwe gemeenteraad. Zijn er nu nog zes van de 17 raadsleden vrouw, na de verkiezingen lijken het er niet meer dan drie of vier vrouwelijke raadsleden te komen, afgaande op hun plaats op de kandidatenlijsten. Ik vind dat jammer, want vanuit dit perspectief vormt de gemeenteraad niet een goede afspiegeling van de Brielse bevolking. En dat bijna 100 jaar na de invoering van het algemeen actief kiesrecht voor vrouwen.

De vrouwen, die in 1909 de Brielse afdeling van de Nederlandsche Bond voor Vrouwenkiesrecht oprichtten, zullen zich in hun graf omdraaien. De Brielse Mare, het blad van de Historische Vereniging de Brielse Maasmond, besteedde in 1994 aandacht aan die strijd voor het gelijke kiesrecht in Brielle. In datzelfde jaar werd er in het Brielse museum, de voorloper van het huidige Historisch Museum Den Briel, ook een tentoonstelling aan gewijd. De Nederlandsche Bond voor Vrouwenkiesrecht was overigens verre van radicaal. Onder andere de echtgenote van de toenmalige burgemeester maakte er deel van uit, dus beschaafd was het zeker. Ook mannen waren lid van het bestuur van de afdeling Brielle.

Het ging de Bond voor Vrouwenkiesrecht niet zozeer om de invoering van het kiesrecht - dat zou wel een erg politieke stellingname zijn - als wel om de vrouwen goed op te leiden zodat ze zelf een mening konden vormen. Daartoe werden diverse lezingen georganiseerd in hotel De Nymph. Naast felle voorvechters van het vrouwenkiesrecht als Clara Wichmann werden er dominees uitgenodigd om lezingen over het thema te houden. Ongetwijfeld voor het broodnodige evenwicht.

In 1915 wordt er een eigen Briels Bondslied gemaakt, geheten “Staat Pal”. Op de melodie van “In naam van Oranje, doe open die poort”, zingen ze:

“En vraagt soms een enk’le: wat wil toch uw Bond? Waar strijdt gij zoo lange reeds voor? ‘Ontwikk’ling der vrouw! ‘ is ons antwoord terstond. Gelijkheid van recht staan wij voor! Wij willen geen macht en wij wenschen geen eer: Slechts vrijheid van arbeid; geen onrecht thans meer: Komt helpt ons, want – Eendracht maakt macht! Komt helpt ons, want - Eendracht maakt macht!.”

Als er weer nieuwe straatnamen nodig zijn, moeten we misschien maar eens denken aan de eerste vrouwelijke raadsleden, wethouders en burgemeesters van Brielle. Nu moeten we het even doen met de mooie Engelse speelfilm Suffragette, die op 8 maart in Oostvoorne wordt gedraaid op initiatief van de plaatselijke politieke partijen aldaar. Een prachtig initiatief. Wel een beetje symbolisch: de film wordt gedraaid in ‘De Man'!