Brielse vrouwen

Week 12 - 2020

Zondag 8 maart, internationale vrouwendag, liep ik mee met een stadswandeling door Brielle. Langs plekken waar vrouwen een bijzondere rol hebben gespeeld. Het bracht me nieuwe kennis, maar zette me ook aan het denken.  Ik bekeek de plattegronden van Brielle, Vierpolders en Zwartewaal en kwam tot de vaststelling dat er vrijwel geen straten vernoemd zijn naar vrouwen. Zowel in Brielle als in Vierpolders en Zwartewaal zijn ze op de vingers van één hand te tellen. Buiten de straten vernoemd naar onze vorstinnen en prinsessen, stelt het bijna niets voor. In Brielle heb je naast de Prinses Beatrixlaan nog een Julianabrug en een Jacoba van Beierenstraat. Maar slechts aan de Vrouwenhoflaan, de Clarissenstraat, de Brigittenweg, het Catharijnehof en de Rozemarijnstraat kun je zien dat vrouwen in de Brielse geschiedenis zeker betekenis hebben gehad. Het lijkt mij dan ook een zeer beperkt beeld van de werkelijkheid.  

Bij de wandeling kwamen verschillende vrouwen ter sprake die best een straatnaam waardig zijn. Wat zou u bijvoorbeeld denken van Anneken Jansdochter, een actief lid van de wederdopersbeweging die als ketter in 1539 werd terechtgesteld. Of van jonkvrouwe Briel’ van Ellemeet die in 1681 een fonds voor financieel minder draagkrachtigen oprichtte. Wie zeker in aanmerking komen zijn de eerste (en enige) vrouwelijke wethouders Leuntje van den Boogaard-Neecken en Henny Kester-Kievit, die beiden een belangrijk stempel op de naoorlogse politiek drukten. De drie vrouwelijke burgemeesters die Brielle vanaf 1997 heeft gekend leven alle drie nog, maar komen te zijner tijd natuurlijk ook in aanmerking. Dat geldt ook voor dichteres Corry van den Linden of beeldhouwster Teus van den Berg-Been. Een twijfelgeval is Maartje Willemsdochter. Zeer beroemd en berucht geworden in de eerste helft van de 17e eeuw. Maar de vraag is ook na bijna 4 eeuwen of je wel een straat naar een seriemoordenares kunt vernoemen?

Voor Zwartewaal denk je aan een mooie straat vernoemd naar de zusters Hofkes, weldoeners van kerk en school in dit dorp. Of aan gravin Margaretha van Beieren, de politiek leider van de Hoeken die in 1351 de beroemde Slag van Zwartewaal tegen de Kabeljauwen streden. 

Keuze genoeg dus. In Brielle zijn hele nieuwbouwwijken naar begrippen uit de scheepvaart vernoemd. Mooi dat het maritiem verleden zo is vastgelegd. Maar menig wijkbewoner zal de betekenis van zijn straatnaam ontgaan. In de nieuwe wijk Oude Goote die in ontwikkeling is, kunnen weer nieuwe straatnamen worden vernoemd. De kans om een aantal bijzondere vrouwen daar weer tot leven te brengen moeten we niet laten lopen.