Bezoek aan onze Tsjechische zusterstad

week 43 - 2016

Nadat midden september een delegatie uit onze Tsjechische zusterstad Havlíčkův  Brod een bezoek aan Brielle had gebracht – aanleiding was de onthulling van het prachtige beeldhouwwerk van Radek Dvorak op de rotonde van de N218 – was vorige week de beurt aan ons. Samen met wethouder André Schoon, loco gemeentesecretaris Arjan Korthout en raadslid Jan Bark bezocht ik Havlíčkův Brod. Namens het stedenbandcomité waren bovendien Martin Kamerling en zijn vrouw Lydia naar Tsjechië afgereisd.

Het was een kort bezoek. Donderdagochtend via Schiphol en Praag er naar toe en zondagochtend al weer terug. Dit keer was de reden voor de officiële uitnodiging het herdenken van de naamgever van onze zusterstad, Karel Havlicek Borovski. Deze Havlicek is een zeer bekende nationale figuur, die als journalist, literator en propagandist  voor de Slavische cultuur en Tsjechische taal in de eerste helft van de 19e eeuw actief was. Hij heeft een belangrijk deel van zijn jeugd en latere leven in Havlíčkův  Brod – toen nog Nemeski Brod – doorgebracht.

In het nogal conservatieve Oostenrijkse keizerrijk, met zijn vele etnische en culturele minderheden, propageerde Havlicek rondom het revolutiejaar 1848 meer vrijheid en zelfstandigheid voor het Tsjechische volksdeel. Hij werd daarvoor enkele keren gevangen genomen en berecht – maar dankzij zijn populariteit ook weer vrijgesproken – en uiteindelijk naar het toen nog Oostenrijkse (nu Italiaanse) Brixen verbannen. Zijn vroege dood door TBC in 1856 belette dat hij zijn vreedzame activisme kon voortzetten. Zijn literaire werk en zijn inzet voor de Slavische cultuur worden in Tsjechië nog steeds bij een breed deel van de bevolking gekend en erkend. In diverse steden – zelfs in het Amerikaanse Chicago  – staan standbeelden van deze man. En in Havlíčkův Brod is een museum aan hem gewijd.

Met een krans hebben wij samen met de andere zusterstad van Havlíčkův Brod uit Slowakije deze Havlicek geëerd. Ook hebben wij een replica van het standbeeld van onze Nymph als officieel cadeau aan onze Tsjechische partnerstad overhandigd. De Nymph is in 1872 aan Brielle geschonken bij de nationale herdenking van 300 jaar bevrijding van Brielle. In de strijd tegen een overheersende monarch en het streven naar meer vrijheid en erkenning van de nationale identiteit kunnen enige historische parallellen met de strijd van de Tsjechen in de eerste helft van de 19e eeuw worden gezien.

Uiteraard hebben wij niet twee dagen alleen maar bij Karel Havlicek Borovski stil gestaan. Wij hebben een groot woningbouwproject bezocht, evenals een mooi kanalisatie- en waterbergingsproject van gecombineerd met landschaps- en natuurontwikkeling. Havlíčkův Brod kampt eveneens met steeds heviger regenval en risico van overstroming. Tegelijkertijd is er soms tekort aan water. Een zeer innovatief bedrijf voor op afstand bedienbare grasmaaimachines maakte veel indruk op ons. Het bedrijf – Spider geheten – exporteert naar meer dan 40 landen wereldwijd.

Wat opviel waren de enorme rijen zonnecollectoren op de bijgebouwen van een waterbedrijf terwijl men aan zonnecollectoren op particuliere huizen nog  niet toe blijkt te zijn. Mooi was ook een nieuwe sportfaciliteit met 200 meter atletiekbaan bij een middelbare school. Zeer fraai was het onlangs gerenoveerde oude stadhuis van Havlíčkův Brod, waar nu o.a. de bibliotheek is gevestigd en een prachtige concertzaal tot stand is gekomen. Een sfeervolle  muziek- en dansuitvoering sloot het geheel af.

Ondertussen zijn er ook weer volop afspraken gemaakt voor uitwisselingen van scholieren en kennisuitwisseling over nieuwe ontwikkelingen op het gebied van afvalbeleid, verkeersveiligheid, stadsontwikkeling, monumentenbeheer en sociale zorg. Het blijkt telkens weer hoeveel nieuwe zaken je over en weer nog kunt ontdekken en hoe boeiend de verschillen en overeenkomsten zijn. Van een stedenband gaat wederzijds  een lerend effect uit.

De stedenband is niet alleen de oudste stedenband tussen een Nederlandse en een Tsjechische stad in Europa, maar na 31 jaar nog steeds enorm levendig. We zijn ondertussen niet alleen partners, maar ook vrienden geworden van Havlíčkův Brod. Binnenkort komt weer de jaarlijkse enorme kerstboom van Havlíčkův Brod naar Brielle. En voor volgend jaar zijn er al weer diverse plannen voor culturele en educatieve uitwisselingen ontwikkeld door het Stedenbandcomité.

In deze tijd, waarin het nationale navelstaren in Europa overheerst, is het goed om de relatie en uitwisseling met een ander land open te houden.  Ik hoop dan ook dat we erin slagen om de stedenband met Havlíčkův  Brod nog vele jaren voort te zetten.