Toespraak 4 mei burgemeester Gregor Rensen 

Meer dan driekwart eeuw na het einde van de Tweede Wereldoorlog herdenken we op 4 mei nog altijd de slachtoffers van die oorlog. De aandacht voor die slachtoffers lijkt de laatste eerder groter dan kleiner te worden, zowel nationaal als lokaal. Omdat het zo lang is geleden, leven er steeds minder mensen die de slachtoffers gekend hebben of zich de oorlog actief herinneren. Maar zelfs als die generatie er niet meer is, blijft het belangrijk om op 4 mei te herdenken. De slachtoffers staan immers ook symbool voor wat oorlog en onvrijheid betekenen.

Oorlog staat voor verwoesting van mensenlevens, maar ook voor vernietiging van steden en dorpen, van havens, kantoren en fabrieken. Het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940 zal door Briellenaren die uit Rotterdam afkomstig zijn nog diep gevoeld worden. Oorlog betekent bezet worden door een ander land, dat de democratie opzij schuift en politieke rechten van mensen worden afgepakt. De verzetsstrijders in Brielle en Zwartewaal die daartegen in verzet kwamen en dat met de dood moesten bekopen, zullen we niet licht vergeten.

In een oorlog worden ook altijd schuldigen gezocht en worden minderheden het slachtoffer. In de Tweede Wereldoorlog kwam er een ideologie naar ons land die joden, zigeuners en gehandicapten tot ‘onmensen’ bestempelde en tot vervolging en hun bijna volledige uitroeiing leidde. De 45 Joodse mede-inwoners uit Voorne-Putten die in oktober 1942 werden gedeporteerd en later vermoord, enkel omdat ze joods waren, zullen daarom altijd op ons geweten blijven drukken. Waarom keken we met zovelen weg, toen ze uit hun huizen werden gehaald?

Door oorlog ontstaan eveneens situaties waarin mensen per ongeluk sterven of als onbedoeld neveneffect het leven laten. Het gebeurde met de 14 kinderen en 8 volwassenen die op 3 maart 1943 door afgezwaaide bommen in Brielle om het leven kwamen. Omdat ze toevallig op het verkeerde moment op de verkeerde plaats waren. Oorlog veroorzaakt onderdrukking en honger, tekort aan van alles, beperkingen om te gaan en te staan. Een oorlog  willen we daarom nooit meer meemaken. Daarom moeten we op 4 mei zowel bij de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog stilstaan, als bij wat we kunnen doen om een nieuwe oorlog te voorkomen.

Meeldijk Zwartewaal herdenking 4 mei 2021

Laten we ons daarom inspannen om nooit meer in een oorlog te raken. Niet alleen op 4 mei maar alle dagen van het jaar. Laten we samenwerken met andere landen, gemeenschappelijke belangen ontwikkelen, handelsakkoorden sluiten en internationale betrekkingen en uitwisselingen versterken.

Laten we pal staan voor mensenrechten en democratie, internationaal maar zeker ook nationaal.  Ons verzetten tegen uitsluiting of ongelijke behandeling van minderheden en onze stem verheffen als mensen naar hun afkomst of religie negatief worden beoordeeld. Laten we onze krachten bundelen in Europa, ook als het gaat om een gemeenschappelijke verdedigingsmacht. Tegelijkertijd ons sterk maken voor ontwapening in de wereld en onze eigen wapenexportindustrie afbouwen. Laten we niet wegkijken bij de vuile oorlogen of conflicten in landen elders in de wereld, maar actief meehelpen vrede, veiligheid en vrijheid ook daar te bewerkstelligen. Laten we zeker ook in de spiegel blijven kijken naar onze eigen rol bij conflicten en brandhaarden in de wereld in het verleden waar wijzelf de agressor waren.

Het zijn opgaven die verre van gemakkelijk zijn en heel veel inzet en educatie van de oudere en jongere generaties van nu vergen. Maar het begint met het gemeenschappelijke besef over wat wij geleerd hebben uit de Tweede Wereldoorlog. Daarom herdenken wij ieder jaar op 4 mei niet alleen de slachtoffers, maar denken we ook aan de toekomst. En aan wat kunnen én moeten doen om nooit weer in zo’n zelfde situatie te geraken. De hartekreet “Nooit meer oorlog” zal daarom altijd hoog op de agenda moeten blijven staan! 

Dank u wel.